Znasz to uczucie, kiedy zmęczony po całym dniu kładziesz się do łóżka, włączasz film, a Twój organizm nie pozwala Ci zasnąć? Przyczyną może być korzystanie z urządzeń emitujących niebieskie światło tuż przed spaniem. Niewinny film „na dobranoc” puszczony na laptopie czy telewizorze, scrollowanie telefonu czy granie w gry na tablecie spowalnia proces produkcji melatoniny, co bezpośrednio przekłada się na jakość snu. I tak, jak jednorazowa sytuacja nie wpłynie w znaczący sposób na stabilność rytmu dobowego, tak systematyczna ekspozycja na niebieskie światło w godzinach wieczornych już owszem. Regularny brak dobrego snu niesie za sobą znacznie szersze skutki, niż tylko uczucie niewyspania. Organizm nie ma szans na pełną regenerację, co przekłada się na niższą wydajność w ciągu dnia, problemy z koncentracją czy nawet osłabienie funkcji odpornościowych. Przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się, co jest źródłem niebieskiego światła, a także jaki ma wpływ na organizm i ogólne zdrowie.
Czym jest niebieskie światło?
Zacznijmy od wyjaśnienia, co dokładnie kryje się pod pojęciem niebieskiego światła. Jest to jeden z rodzajów promieniowania elektromagnetycznego o różnej długości fal w przedziale 380-500 nanometrów, co decyduje o zakwalifikowaniu go do zakresu światła widzialnego. Nie wszyscy wiedzą, że dzieli się ono na dwa podstawowe rodzaje – wyróżniamy sztuczne niebieskie światło, jak również naturalne niebieskie światło.
Naturalne światło niebieskie jest produkowane przez słońce, które zachodzi o określonej porze, w związku z czym nie przekłada się na jakość snu. Dodatkowo każde oko posiada soczewkę i rogówkę, które tworzą tarczę dla siatkówki, chroniąc ją przed niekorzystnym działanie promieniowania UV. Sytuacja wygląda zupełnie inaczej w przypadku sztucznego światła, emitowanego przez urządzenia elektroniczne. Długotrwała ekspozycja na nienaturalne światło z ekranów przed samym snem sprawia, że organizm ma trudności z zasypianiem, nawet mimo fizycznego odczuwania zmęczenia.
Wpływ niebieskiego światła na sen
No dobrze, ale z czego dokładnie wynikają wspomniane wcześniej trudności z zasypianiem, spowodowane korzystaniem ze smartfona, tableta, telewizora czy laptopa przed spaniem? Spieszymy z wyjaśnieniem. W godzinach nocnych organizm zaczyna produkować więcej melatoniny, czyli hormonu, który reguluje rytm dobowy. Z kolei niebieskie światło niejako oszukuje mózg, stwarzając sztuczne warunki imitujące światło dzienne. Organizm się rozbudza, zamiast wyciszyć. Przez to produkcja melatoniny zostaje zahamowana i zaśnięcie staje się trudniejsze, zaś sama jakość snu znacznie niższa.
„Wystarczy kawka lub dwie i zmęczenie minie” – czy należysz do grona osób, które tak starają się rozwiązać problem porannego niewyspania? Ten artykuł nie dotyczy skutków nadmiernego picia kawy, dlatego nie będziemy z tym dyskutować (choć zachęcamy do własnego doedukowania się w tym temacie), jednak nie pozostaniemy obojętni w kwestii szkodliwego wpływu niebieskiego światła przed snem, wykraczającego poza senność.
Zacznijmy od tego, że brak jakościowego snu bezpośrednio przekłada się na spadek wydajności w ciągu dnia. Organizm zaczyna funkcjonować na obniżonych obrotach, przez co trudniejsze staje się utrzymanie satysfakcjonującego poziomu realizacji obowiązków w pracy czy w domu. Dodatkowo pojawiają się problemy z koncentracją, zaś niektóre decyzje podejmowane są zbyt pochopnie.
Chociaż z pozoru może wydawać się to niepowiązane, emisja niebieskiego światła w późnych godzinach ma związek z masą ciała. Niska jakość snu zwiększa zapotrzebowanie na energię. A co daje jej więcej niż kofeina w połączeniu z cukrami prostymi? Podjadanie wysokokalorycznych przekąsek od czasu do czasu to nic złego, jednak przy stałym nieefektywnym śnie, organizm może domagać się zamiany „wyjątku” w „nawyk” – a wtedy przyrost wagi nie powinien szokować.
To nie wszystko. W trakcie snu, a zwłaszcza w głębokiej fazie, organizm produkuje cytokiny, czyli białka, które zapewniają wsparcie w walce z różnego rodzaju stanami zapalnymi czy infekcjami. Dobrej jakości sen jest zatem naturalnym wspomagaczem układu odpornościowego. Z kolei ekspozycja na światło niebieskie przed spaniem utrudnia zasypianie, co osłabia funkcje odpornościowe.
Jak poprawić jakość snu? Sposoby na ograniczenie ekspozycji na niebieskie światło
Szkodliwy wpływ niebieskiego światła to nie mit! Jak zatem zadbać o lepszy sen i zredukować skutki negatywnego działania niebieskiego światła? Najprostszym sposobem jest ograniczenie korzystania ze smartfona, tableta, telewizora i laptopa co najmniej godzinę przed snem. Łatwiej to jednak powiedzieć, a trudniej zrobić, dlatego przedstawimy Ci alternatywy spędzania czasu na zakończenie dnia.
Zamiast oglądania filmu, możesz sięgnąć po książkę – czytanie pomaga organizmowi się wyciszyć i uspokaja mózg. Inną opcją jest zamienienie wieczoru z telefonem na wieczór z ulubioną muzyką lub stworzenie własnej rutyny, obejmującej np. medytację czy rozciąganie. Znajdź zajęcie najlepiej dopasowane do swojego trybu życia i potrzeb, a w krótkim czasie przekonasz się, że korzystanie z urządzeń emitujących niebieskie światło tuż przed snem wcale nie jest Ci potrzebne.
Jeśli jednak nie wyobrażasz sobie zakończenia dnia w inny sposób niż na oglądaniu wyczekiwanego odcinka serialu czy przeglądania social mediów, zainwestuj w okulary blokujące niebieskie światło. W ten sposób chociaż częściowo unikniesz negatywnych skutków.
Mimo to, zachęcamy do spróbowania eliminacji urządzeń cyfrowych przynajmniej godzinę przed spaniem. To nie takie trudne, a Twój organizm Ci za to podziękuje!
admin
Autor
0 Komentarzy