Po co nam światło dzienne?

Prawidłowy rozwój zapewniają nam naturalne źródła światła. Wpływają one na nasz metabolizm, ustalają nasz rytm dobowy, zgodnie z którym powinniśmy funkcjonować. Odkąd wynaleziono sztuczne światło, zaczęliśmy pracować do późna, często również na nocne zmiany co nie ma korzystnego wpływu na nasze zdrowie. Rano światło na zewnątrz zbliżone jest do światła niebieskiego, co powoduje, że jesteśmy rozbudzeni. Wtedy też dużo łatwiej jest nam się skoncentrować. Wieczorne światło ma barwę cieplejszą, co wzmaga produkcję melatoniny i daje sygnał naszemu organizmowi, że czas pójść spać. Dostęp do naturalnego oświetlenia zmniejsza ryzyko infekcji i chorób, zmniejsza uczucie zmęczenia organizmu i oczu, wspomaga gospodarkę hormonalną i wprawia nas w dobre samopoczucie.

Życie w cieniu wielkich wieżowców 

Otaczamy się światłem sztucznym w komórkach telefonu, pracując przy komputerze lub oglądając telewizję. Tym wszystkim rozregulowujemy nasz rytm dobowy. Światło naturalne odbierane nam jest również przez trendy urbanistyczno-architektoniczne. Każdy człowiek w przestrzeni miejskiej powinien mieć zapewniony odpowiedni dostęp do światła naturalnego. W mieście powstają coraz wyższe budynki i mocniej zagęszczone, co niesie negatywne konsekwencje zarówno dla ludzi, jak i roślin. Drapaczy chmur jest z każdym rokiem więcej w Polsce, chociaż o tym problemie możemy mówić szczególnie w kontekście takich miast jak Nowy Jork, czy Tokio. Zaciemnienie wpływa na ludzi, wprawiając ich w gorszy nastrój, powodując problemy zdrowotne czy stany depresyjne. Wieżowce odbierają roślinom możliwość fotosyntezy. Drzewa bez odpowiedniej ilości światła nie mogą prawidłowo rosnąć, co z kolei powoduje, że powietrze w miastach nie jest oczyszczane. Środowisko miejskie może odczuć w przyszłości negatywnie skutki powstawania tak wysokich budynków. Przedwojenne regulacje prawne zabraniały stawiania budynków, które mogłyby pozbawić mieszkańców dostępu do światła naturalnego. Dzisiaj nie jest to jednak w żaden sposób unormowane.

Najczęściej dzieci, ale nie tylko one, lubią spać przy delikatnym świetle. Naukowcy w trakcie badań odkryli jednak, że może to być bardzo szkodliwe dla naszego zdrowia. Oświetlenie miejsca, w którym śpimy, może powodować choroby, zwiększać ryzyko powstania cukrzycy i chorób serca. Co powinniśmy wiedzieć o łączeniu ze sobą snu i światła?

Dlaczego nie warto zasypiać przy zapalonym świetle?

Naukowcy z Northwestern w USA przeprowadzili badania, w czasie których okazało się, że spanie we wnętrzu nawet z niewielką ilością światła może powodować choroby serca i cukrzycę. Dane są przerażające, wystarczy już jedna noc, by doszło do zaburzeń regulacji poziomu glukozy w naszej krwi oraz działania układu sercowo-naczyniowego. Ekspozycja naszych ciał na światło w ciągu dnia również ma negatywne skutki w postaci przyspieszonego tętna czy aktywowania współczulnego układu nerwowego. Teraz wiemy już, że podobne skutki światło wywiera na nas również nocą. Musimy zdawać sobie sprawę z tego, że nasz organizm nie będzie efektywnie odpoczywał.

Co nam grozi, gdy śpimy przy zapalonym świetle?

Skutki spania w jasnym pomieszczeniu są dość poważne. Jednym z problemów może być insulinooporność czyli złe reagowanie komórek mięśni, tkanki tłuszczowej czy wątroby na insulinę i zwiększone wyrzuty cukru we krwi. Z kolei wzrost tętna w nocy będzie przeciążać nasz układ sercowo-naczyniowy i w dłuższej perspektywie prowadzić do poważnych chorób. Nawet delikatne światło sprawia, że nasz organizm jest w trybie czuwania, a nie głębokiego snu.

Skuteczność świetlna nazywana również wydajnością bądź efektywnością świetlną opisuje stosunek strumienia świetlnego, który jest emitowany przez określone źródło światła do ilości mocy, którą ono pobiera. 

Jak mierzona jest skuteczność świetlna?

Opisywana jest ona poprzez jednostkę lumen/WAT (lm/W). Musimy podkreślić, że, skuteczność świetlna żarówek zależy od wielu czynników. Wśród najważniejszych znajdziemy:

• materiał, z którego wykonano włókno żarowe, 
• sposób, w jaki stworzono włókno żarowe,
• co znajduje się wewnątrz żarówki,
• jaka jest moc  żarówki
• jakie jest napięcie zasilające.

Efektywność świetlna często bywa podawana w odniesieniu do idealnego źródła (ma ono 683 lm/W oraz przetwarza na światło całą pozyskaną energię elektryczną).

Jaką efektywnością świetlną charakteryzują się źródła światła?

Warto poznać przykładowe wartości efektywności świetlnej różnych źródeł światła:

• klasyczna żarówka ma około 6-17 lm/W,
• żarówki halogenowe o mocy 60W – 14 lm/W, a 100W – 26 lm/W,
• żarówki LED –  70-120 lm/W,
• lampa indukcyjna – 48-90 lm/W,
• lampa rtęciowa ma 35-60 lm/W.

Stopień ochrony IP (po angielsku International Protection Ration) to nic innego jak oznaczenie mówiące o tym, na ile oprawa lampy chroni źródło światła przed wpływem wody, ciał stałych czy pyłów. Odpowiada również za ochronę użytkowników danego oświetlenia. Korzystając z tego oznaczenia będziemy wiedzieć, na ile dana oprawa jest bezpieczna i w jakich warunkach może być stosowana.

Co składa się na stopień ochrony IP?

Oznaczenie stopnia ochrony IP składa się z kilku liter i cyfr. Na początku znajdziemy skrót nazwy, czyli litery IP. Dalej znajdziemy cyfrę, która oznacza stopień ochrony elementów wnętrza obudowy lampy (od 0 do 6 bądź X). Drugą cyfra w oznaczeniu odpowiada z kolei za dookreślenie stopnia wodoszczelności i wodoodporności (cyfry od 0 do 8 i litera X). Dodatkowo na kolejnym miejscu możemy znaleźć literę (A, B, C lub D). Mówi nam ona o tym, jak elementy niebezpieczne w lampie są chronione przed nami. Na końcu oznaczeń stopnia ochrony IP może w niektórych sytuacjach pojawić się jeszcze jedna litera (H, M, S, W).

Jakie może być IP lampy i co dokładnie oznacza?

IP lampy, kinkietu czy innej świetlnej oprawy mówi nam o tym, jak bezpieczna jest ona w użytkowaniu. Jakie więc mogą być lampy?

• zupełnie nas nie chroniące (pierwsza cyfra 0), chroniące po części lub w pełni (kolejne cyfry, im wyższa, tym lepsze ochrona). Dotyczy ona pyłoszczelności i osłonięcia nas przed drutem;
• zupełnie nieoodporne na wodę (cyfra 0), delikatnie odporne na krople wody (1), po odporne na zalanie oprawy (5-6). Maksymalna ochrona (cyfra 8) oznacza odporność na zalanie pełnym strumieniem wody w wysokiej temperaturze (do 80 stopni);
• chroniącą nas przed dostępem do niebezpiecznych elementów częścią dłoni (litera A), palcami (B), narzędziami (C) bądź drutami (D);
• posiadać lub nie dodatkową, nietypową ochronę.

Jakie natężenie światła będzie odpowiednie do naszych potrzeb?

Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Każdy z nas potrzebuje innego natężenia przy różnych czynnościach. Do pracy umysłowej, by była ona efektywna potrzeba co najmniej pięćset luksów, zaś w pracy fizycznej natężenie nie musi być tak wysokie i wystarczy nam 200 – 300 luksów. Jeżeli wykonujemy prace precyzyjne, wówczas będziemy potrzebowali światła o zdecydowanie większym natężeniu. Odpowiednie będzie takie o wartości około 1000 luksów.

W ostatnich latach coraz częściej spotykamy się z pojęciem barwy temperaturowej światła. Najczęściej jest ona podana na opakowaniach oświetlenia LED.

Wyróżniamy trzy barwy temperaturowe: ciepłą, neutralną oraz zimną. Podobnie jak temperaturę powietrza wyrażamy w stopniach Celsjusza lub Fahrenheita tak temperaturę światła mierzymy w stopniach Kelvina. Im większa wartość wyrażana w Kelvinach (K), tym zimniejsza temperatura światła.

Barwą zimną określamy światło o wartości temperaturowej od 11000K do 4600K.

Światło o takiej temperaturze barwowej jest wykorzystywane powszechnie w miejscach pracy (biurach, warsztatach), a także w szkołach. Jest to spowodowane faktem, że ludzki mózg pracuje bardziej wydajnie. Światło zimne sprzyja większej koncentracji uwagi na wykonywanych zadaniach, co powoduje, że żarówki dające światło zimne dobrze jest montować także w lampkach biurkowych naszych uczęszczających do szkoły lub na uczelnię dzieci, jak również oświetlać nimi nasze domowe kąciki przeznaczone do nauki lub pracy. 

Temperatura barwowa światła to pojęcie coraz częściej wykorzystywane w codziennym życiu. Określa ono, jakie światło uznajemy za ciepłe, a jakie za zimne. Każdy z tych rodzajów światła ma swoje zastosowanie w naszych domach, szkołach czy miejscach pracy. Oprócz tych dwóch wartości wyróżnia się także tzw. światło neutralne. Nazywamy tak światło o temperaturze barwowej pomiędzy 4500K a 3500K. Bywa ono określane terminem “światło białe”. To światło kolorystycznie najbardziej zbliżone do tego, które daje Słońce.

Oświetlenie w takim kolorze znakomicie sprawdza się w galeriach handlowych, gdyż imitując światło dzienne, zmniejsza nasze poczucie upływającego czasu, przez co jesteśmy skłonni spędzić go więcej na robieniu zakupów. Innym zastosowaniem żarówek o tej temperaturze barwowej są miejsca pracy, w których konieczne jest precyzyjne rozróżnianie kolorów, gdyż światło neutralne nie zafałszowuje barw oglądanych przez nas rzeczy. Często ta barwa światła wybierana jest do łazienek i kuchni.

Lampa stojąca – sprawdzony pomysł na prezent

Jedną z najbezpieczniejszych lamp podarunków będą te stojące. Tak naprawdę pasują do każdego wnętrza, są wielofunkcyjne i dość uniwersalne. Lampę stojącą będzie nam najłatwiej dobrać do upodobań osoby, którą chcemy obdarować. Na co zwrócić uwagę, wybierając lampę stojącą na prezent? Przede wszystkim na:

• jej styl – jeśli nie wiemy, jak wygląda mieszkanie czy dom, w którym stanie, postawmy na modele klasyczne. Proste klosze, stonowane kolory jak srebro, czerń, biel będą pasować do każdego pomieszczenia;
• wielkość – spróbujmy dostosować ją do powierzchni pokoju. Zawsze jednak wybrać stojącą lampę mniejszą niż większą, będzie to bardziej uniwersalne rozwiązanie;
• możliwość regulacji – możemy wybrać lampę prostą, która będzie pełnić rolę dekoracyjną lub z regulacją, która stanie się funkcjonalnym oświetleniem punktowym;
• dodatkowe funkcje – możemy wybierać spośród wielu różnych modeli, część będzie posiadała dodatkowe, przydatne funkcje;
• ilość źródeł światła;
• rodzaj stosowanych żarówek;
• barwę światła – najbardziej uniwersalna jest neutralna, ciepła sprawdzi się w sypialni, zimna w biurze.

Jaką lampę biurkową na prezent wybrać?

Z pewnością dobrym pomysłem na prezent jest kupienie lampy biurkowej. Choć wnioskując po nazwie, moglibyśmy pomyśleć, że sprawdzi się ona tylko dla osób uczących się lub pracujących z domu, nic bardziej mylnego. Jest to bardzo uniwersalny rodzaj domowego oświetlenia, który przydaje się w wielu sytuacjach. Za taką lampkę wdzięczne będą osoby, które uwielbiają czytać, rozwiązywać krzyżówki, spędzają dużo czasu przed laptopem, a także rękodzielnicy, osoby układające puzzle czy też malujące (np. po numerkach). Każdemu z nich dobra lampka biurkowa z pewnością się przyda. A jak wybrać tę najlepszą? Przede wszystkim postawmy na lampkę LED, koniecznie z możliwością zmiany temperatury barwowej. Dzięki temu zyskamy możliwość regulacji i dostosowania oświetlenia do tego, co akurat robimy (np. ciepłe do czytania książki, zimne do pracy na laptopie, neutralne do prac hobbystycznych, gdzie ważne jest odzwierciedlenie kolorów). Oprócz możliwości zmiany koloru światła, w lampce biurkowej przyda się też pełna regulacja. Na rynku bez trudu znajdziemy modele, w których swobodnie zmieniamy kierunek i kąt padania światła. Taka lampa będzie uniwersalnym i bezpiecznym prezentem dla każdego. Jeśli zaś chodzi o jej wygląd, to lepiej wybrać modele o stonowanym designie i uniwersalnych kolorach, niż te bardziej szalone. Chyba że jesteśmy pewni, że nasz obdarowywany lubi takie lampy.

Czy warto kupować lampę wiszącą na prezent?

Odpowiedź na to pytanie nie jest oczywista. Lampa wisząca stanowi zazwyczaj główne źródło światła w pomieszczeniach i większość osób taki typ oświetlenia posiada w swoich domach. Niekiedy jednak zdarzają się sytuacje związane z zakupem nowego domu lub mieszkania czy zmianą aranżacji pomieszczeń i tego typu prezent może się okazać “strzałem w dziesiątkę”. Aby tak się stało, musimy jednak dobrze znać gust osoby, którą chcemy obdarować oraz jej plany co do wystroju pomieszczeń w domu lub mieszkaniu. Jeśli spełnimy powyższe warunki, lampa wisząca stanie się doskonałym prezentem i na długo zagości w mieszkaniu obdarowanej nią osoby.

Lampka dziecięca na prezent – kiedy po nią sięgnąć?

Lampkę dziecięcą możemy podarować każdemu dziecku lub rodzicom, którzy spodziewają się malucha. W przypadku tego oświetlenia wybór powinien być dość łatwy, ponieważ nie ma wielkich różnic w funkcjonalnościach pomiędzy modelami. Kierować możemy się więc wyłącznie wyglądem. W sklepach stacjonarnych i internetowych z oświetleniem dziecięcych znajdziemy wiele modeli lampek, które sprawdzą się jako prezent. Przede wszystkim takie oświetlenie jest bardzo kolorowe i urocze. Możemy postawić na lampki dziecięce:

• z funkcją rzutnika, zmieniające sufit w gwieździste niebo;
• dotykowe;
• w kształcie bohaterów z ulubionej bajki;
• w kształcie misiów, chmurek i innych dziecięcych wzorach;
• z opcją ściemniania światła (regulacją jego intensywności);
• LED-owe;
• pełniące również funkcje dekoracyjne.

Lampy ozdobne – jaką warto podarować?

Istnieje cały szereg lamp, których główną funkcją nie jest rozświetlanie ciemności, a dekorowanie światłem pomieszczenia i tworzenie nastroju sprzyjającego relaksowi. Tego typu lampy posiadają zazwyczaj opcje regulacji natężenia światła i zmiany koloru światła. Czasami też emitują dźwięki, które pomagają się rozluźnić i spokojnie zasnąć. Takie oświetlenie może być znakomitym prezentem dla zapracowanych, bądź notorycznie zestresowanych osób, który pomoże im odprężyć się po trudach dnia. 

Naukowcy od lat pracują nad alternatywnymi źródłami światła. Jednym z ich pomysłów jest to, by były nimi rośliny. Czy jest to w ogóle możliwe? Czy rośliny mogą stać się biologicznymi lampami?

W czasopiśmie “Science Advances” opublikowano artykuł, w którym naukowcy opisują technologię sprawiającą, że rośliny świecą w nocy. Jak to możliwe? Na liście nanoszone są nanocząsteczki (glinian strontu), które po krótkim naładowaniu (wystarczy 10 sekund) mogą one świecić kilka minut. Ważne jest to, że nanocząsteczki  nadają się do ponownego ładowania, podobnie jak akumulatory.

Naukowcy nie ustają w poszukiwaniu rozwiązań, które w przyszłości mogłyby dawać stałe źródło światła. Celem jest roślina emitująca światło. Krokiem w kierunku roślinnego oświetlenia są właśnie te z nanocząsteczkami. Ich celem jest pochłonięcie, przechowanie oraz wyemitowanie światła. Na razie udało się wyhodować z nanocząsteczkami bazylię, tytoń, rukiew wodną, stokrotkę i kolokazję. Jeszcze długa droga przed naukowcami, ale na tę chwilę liście wytrzymują cykle ładowania dwutygodniowe. Kiedy im się uda uzyskamy, nie tylko tanie oświetlenie naszych ulic, ale wpisze się ono w obecnie modne ekologiczne trendy i pozwoli nam bardziej dbać o naszą planetę.

Lampa kula – szklana ozdoba pomieszczenia

Lampy kule pięknie prezentują się w każdym wnętrzu. Świetnie uzupełniają nowoczesny, jak i klasyczny salon, doświetlą ciemny pokój młodzieżowy czy korytarz, a także ozdobią pomieszczenia, w których nie mamy pomysły na przyciągające wzrok dodatki. Wszystko zależy od rodzaju lampy kuli, jaki wybierzemy. Na rynku dostępne są różne modele, które mogą mieć inne klosze i przewody. Odmienny bywa też rozstaw samych lampek i ilość źródeł światła.

Lampy kule a rodzaj kloszy

Aby lampa kula stała się prawdziwą ozdobą wnętrza, należy dobrać odpowiedni klosz, który będzie współgrał z designem otoczenia. Wybór jest ogromny, gdyż na rynku znajdziemy oprawy przezroczyste, mleczne, kolorowe, a nawet w formie witraży. Świetnym pomysłem mogą się również okazać lampy kule z wieloma małymi okrągłymi lampkami. Przypomina to nieco popularne loftowe pająki, jednak ich konstrukcja może być nieco bardziej złożona, gdyż nie ma nacisku na prostotę.

Przykłady lamp sufitowych w kształcie kuli: zainspiruj się

Lampa kula nie musi być nudna i zawsze taka sama. Wiemy już, że wariantów oświetlenia w kształcie kuli jest bardzo dużo, jednak warto wspomnieć, które z nich najczęściej goszczą w naszych domach, tym samym ozdabiając je i dodając im stylu.

Żyrandole wiszące w kształcie kuli

Żyrandole kojarzą się przede wszystkim z lampami niezwykle zdobnymi, które dodają klasy salonom i odbijają światło za pomocą szkła i kryształów. Nowoczesne żyrandole nie muszą prezentować się tak samo, a ich projekt może zdobić wnętrze na wiele innych sposobów. Jeśli planujemy kupno żyrandola wiszącego w kształcie kuli do salonu, to przede wszystkim zwróćmy uwagę na kształt konstrukcji i kloszy. To właśnie z ich pomocą podkreślimy piękno otoczenia.

Lampa sufitowa kula z białym kloszem

Prosta lampa sprawdzi się w każdym pokoju, a biała kula należy właśnie do tego typu oświetlenia. Jeśli nie zależy nam na funkcjach ozdobnych, a potrzebujemy czegoś, co dobrze doświetli pomieszczenie, to lampa sufitowa kula sprawdzi się tutaj idealnie. Warto podkreślić, że klosz w kształcie kuli może być przezroczysty lub kolorowy. W tym przypadku jest on biały, co delikatnie tłumi światło, jednak nie zmniejsza drastycznie jasności samej lampy.

Lampy sufitowe kule z białym kloszem nadają się najlepiej do salonu, sypialni i pokoju dziecięcego, czyli wszędzie tam, gdzie potrzebne jest stłumione światło, które ułatwi zasypianie.

Lampy sufitowe z kulą szklaną

Lampy sufitowe z kulą szklaną mogą wyglądać podobnie do poprzednio opisywanych, jednak różnią się kloszem – w tym przypadku jest on szklany i przezroczysty, dzięki czemu oświetlenie jest o wiele jaśniejsze, ponadto zyskujemy także ciekawe efekty na ścianach i suficie w postaci jasnych smug. Świetlne odbicia mogą przybrać różne kształty, gdyż zależy to od wzorów na szklanym kloszu.

Lampy sufitowe ze szklanymi kulami najlepiej sprawdzą się w salonie i kuchni, a także tam, gdzie potrzebujemy jasnego źródła światła. Efekt możemy spotęgować przez wybór odpowiedniej żarówki. Duża moc i zimna lub neutralna temperatura barwowa będą pasować do salonu, z kolei ciepła żarówka o małym natężeniu światła będzie odpowiednia do miejsc wypoczynkowych.

Lampy zwisające z kulami

Lampy zwisające z kulami to częsty wybór do nowoczesnych wnętrz stylizowanych na loft. Długie i kolorowe przewody świetnie uzupełniają przestrzeń, a duża ilość źródeł światła ułatwia odpowiednie doświetlenie całego pokoju. Zwisające lampy w kształcie kuli są także lubiane przez dzieci i młodzież, a ich konstrukcja pozwala na zaprojektowanie ciekawego wnętrza, w którym odpowiednio doświetlone będą centrum pokoju, jak i kącik „do nauki”.

Lampa kula sprawdzi się w każdym wnętrzu

Zaprezentowane przykłady to tylko część lamp w kształcie kuli, jakie można spotkać na rynku. W sklepach znajdziemy wiele modeli, które z łatwością dopasujemy do każdego wnętrza – nie tylko kolorem, ale również kształtem i materiałem. Pamiętajmy również, że niektórzy producenci wykonują lampy na zamówienie lub pozwalają na modyfikację wybranego oświetlenia. Jeśli w konkretnym modelu nie pasuje nam tylko kolor kloszy, to zawsze warto zapytać o możliwość zamiany.